Erreakzio abiadura
Erreakzio
abiadura oso garrantzitsua da ia edozein kiroletarako eta ez dago zalantzarik
euskal pilotaren kasuan ere horrela dela esaterakoan. Zenbat eta denbora
gutxiago behar izan pilotarengana abiatzeko, orduan eta azkarrago iritsiko
gara. Honek, pilotara denborarekin iristea suposatzen du, kokapen on bat
hartzea ahalbideratu, erasotzeko aukera eman edota pilota zailetan ongi
defendatzeko gaitasuna hobetzen du. Horrez gain, material ezberdinagatik edo
aurkariarengatik ( bote txarrak, aurkaria gurutzatzea...) askotan mugimenduak
aldatzea eskatzen du eta honetan ere oso garrantzitsua izango da erantzun azkar
bat emateko ahalmena edukitzea.
Erreakzio-abiadurari eragiten dioten faktoreen artean honako hauek egongo dira:
faktore fisiologikoak (nerbio-transmisioko abiadura, muskuluak uzkurtzeko
abiadura...) ; buruko faktoreak (motibazioa, arreta, intuizioa,
esperientzia...) ; faktore fisikoak (gorputz tolestua, grabitate zentro
aurreratua, sasoi onean egotea).
Desplazamendu abiadura
Erreakzio abiadurarekin estuki lotuta dagoen nolakotasun fisikoetako bat
desplazamendu abiadura izango da. Desplazamendu abiadura on batek, leku batetik
beste leku batera oso azkar joateko gaitasuna edukitzea suposatuko luke.
Nolakotasun hau oso garrantzitsua izango da euskal pilotan, pilota jotzeko
lehendabizi iritsi egin behar baita. Beraz, erreakzio abiaduraren eta
desplazamendu abiaduraren arteko lotura egokia pilotan jokatzeko oinarrizko
baldintza izango litzateke eta ezinbestetzat jotzen ditugu hauek lantzea.
Esan beharra dago, ezin dela alderatu abiadura handiko lasterkariek (100m) eta
pilotariek dituzten higitzeko erak. Pilotarien desplazamenduak motzak izaten
dira gehienetan, 10-12 metro ingurukoak gehienez. Gainera, mota askotako
desplazamenduak menperatu beharko dituzte: aurrerantz, atzerantz, alboetara...
Beraz, helburua, maiztasun handiz urrats txikiak egitea izango da ahalik eta
denbora gutxienean.
Erresistentzia
Beste
aspektu garrantzitsuetako bat erresistentzia izango da. Erresistentzian bi mota
bereiz genitzake: erresistentzia aerobikoa eta erresistentzia anaerobikoa.
Erresistentzia aerobikoko maila on bat edukitzeak, partidu osoa ia nekatu gabe
jokatzeko ahalmena edukitzea suposatuko luke. Gainera, tantoa bukatutakoan ongi
errekuperatzeak ere garrantzi handia edukiko du hurrengo tantoa intentsitate
berberaz jokatu ahal izateko. Oso oinarrizko erresistentzia mota den arren,
kontu handia ibili behar da, ez baita egokia izango iraupen jarraikorreko eta
luzeko entrenamenduak burutzea. Honek, pilotaria argaltzea eta ahultzea ekarri
dezake. Gainera, ez dio pilotako partidu baten ezaugarriei erantzuten, atseden
une ugari baititu.
Beste
alde batetik, erresistentzia anaerobikoa egongo da, tanto barruan esfortzu
handiko mugimendu azkar eta biziak egin beharreko uneak. Egoera hauetan
bihotz-pultsazioak asko igotzen dira, desplazamendu azkarrak egiteaz gain
kolpeak edota jaurtiketak burutu behar direlako. Erresistentzia anaerobiko
txarra duen pilotari batek partidua aurrera joan ahala eta nekatzen doan
heinean, koordinazioa galtzen joango da, kantxan mugitzea gehiago kostatuko
zaio eta beso-abiadura galtzen joango da.
Indarra
Gaur egun, ia pilotari denak
altuak eta palanka handikoak izaten dira. Indarra aspektu garrantzitsuena
bilakatu da. Entrenatzaile batek genetika aldatu ezin badu ere indarra egoki
landuaraziz pilotari oso onak atera daitezke. Hau horrela gertatu dadin,
indarraren kasuan 3 mota bereiz daitezkeela jakin beharko dugu: indar gorena
edo gehienezko indarra, indar- erresistentzia eta indar azkarra.
Gehienezko indarraren
adibidea jartzearren, ahalik eta pisu gehiena mugitzea izango zen (harri
jasotzea edo halterofilia). Indar-erresistentziari dagokionez, ahalik eta
denbora gehienean indarra mantentzeko gaitasuna izango litzateke,
txirrindularitza edota maratoi lasterketa adibidez. Azkenik, indar azkarraren
kasua izango da euskal pilotarentzat garrantzitsuena, erresistentzia txikiak
ahalik eta azkarren gainditzea izango baita helburu nagusiena.
Horrek ez du esan nahi indar
gorena eta indar-erresistentzia bazterrean eta landu gabe utzi behar direnik,
zenbat eta indar gehiago eduki txikiagoa egingo zaigulako pilotaren gainditu
beharreko aurkaritza. Gainera, tanto eta partidu luzeetan indar-erresistentzia
ona edukitzea ere garrantzitsua izango da, atzelarientzat batez ere askotan
burutu beharko dutelako kolpea edo jaurtiketa intentsitate gorena mantenduz.
Koordinazioa
Koordinazioa lantzerakoan bi mota
desberdindu beharko ditugu: koordinazio orokorra eta koordinazioa espezifikoa.
Koordinazio orokorra lantzea oinarrizkoa izango da ondoren koordinazio
espezifikoan errendimendu ona eman dezagun. Edozein mugimendu egiterakoan
gorputzaren kontrola mantentzea da koordinazio orokorra. Horrez gain, jokoko
edozein unetan erantzun on bat emateko gaitasuna ematen du eta mugimendu
berriak ikasteko erraztasuna dakar. Koordinazio mota hau oso gaztetan -lantzea
komeni da (7-12 urte bitartean), ondoren espezifikoan lan on bat burutu
dezagun. Koordinazio espezifikoa, berriz, kantxa barruan egindako mugimenduak
koordinatzea izango litzateke, hau da, egoera errealean egindako mugimenduen
eraginkortasuna. Askotan jotzeko edo jaurtiketa burutzeko mugimendu hauek behin
eta berriz errepikatu behar dira barneratzea lortzeko. Beraz, oso ariketa
zehatzekin lortuko dugu koordinazio mota hau era egoki batean lantzea.
Zalutasuna
Zalutasuna baldintzatzen duten bi
aspektuak, muskuluak luzatzeko duten malgutasuna eta artikulazioek mugitzeko
dituzten gaitasunak izango dira. Euskal pilotan, pilotarekin kontaktua eduki
aurretik sarritan besoen luzaketa bat ematen da gorputzaren atzealdetik
luzatuz. Besoa gutxi altxatzeak edo ukondoa guztiz ez luzatzeak garbi
erakutsiko du besoko artikulazioaren mugikortasuna ez dela ona edo bizepsaren
malgutasuna txikiegia dela. Askotan gertatzen da indarreko entrenamenduen
gehiegikeriagatik gorputzeko atalen malgutasuna galtzea eta hori ongi
kontrolatu behar du entrenatzaileak. Baita gerta liteke, txikitan postura
desegokiak hartzea eta jotzeko edo jaurtitzeko mugimendu teknikoa gaizki
burutzea.
Horrez gain, garrantzitsua izango
da malgutasun elastiko ona edukitzea potentziarekin eta besoa askatzeko
bizitasunarekin lotuta baitago. Artikulazioen mugimenduak berriz, mugimendu
zabalago eta osoagoak egiteko ahalmena emango dio pilotariari eta inertzia
handiagoa lortuko du pilotari abiadura handiagoa emateko: orkatilak, belaunak,
aldaka, besoak…
iruzkinik ez:
Argitaratu iruzkina